Powrót do bazy wiedzy

8.Niemiecka akcja kolonizacyjna na Zamojszczyźnie.




Idea przestrzeni życiowej (niem. Lebensraum) od poł. XIX wieku miała stanowić wytłumaczenie dla terytorialnej ekspansji Niemiec i prowadzenia przez nich agresywnej polityki podbojów. Zgodnie z tym założeniem ze względu na przeludnienie naród niemiecki nie mieści się w granicach państwa niemieckiego, winien więc wywalczyć sobie „przestrzeń życiową”. Doktryna hitlerowska rozwinęła to pojęcie na nie tylko na obszar Polski, ale także rozległe przestrzenie zawłaszczone przez ZSRR – aż po Ural (choć szczególnie chętnie patrzono na żyzną, rolniczą Ukrainę).
Dla wdrożenia tego planu powołano urząd Komisarza Rzeszy do spraw Umacniania Niemczyzny (RKFDV), którym został już w październiku 1939 r. Heinrich Himmler. Jednocześnie władze niemieckie wydały specjalny dekret o „umocnieniu niemieckości”, zgodnie z którym zaplanowano przenoszenie ludności pochodzenia niemieckiego na zajęte przez III Rzeszę tereny, ale także dano podstawę prawną do prowadzenia masowych wysiedleni ludności polskiej.
Siedziba RKFDV w Łodzi:
https://upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/b/b2/Bundesarchiv_R_49_Bild-0108%2C_Litzmannstadt%2C_Einwanderer-Zentralstelle.jpg



By zrealizować ideę „przestrzeni życiowej” zaplanowano szeroko zakrojoną akcję kolonizacyjną, którą poprzedzić miały wypędzenia ludności zamieszkującej terytoria, na którym miały powstać obszary zamieszkałe przez ludność niemiecką. Plan ten, znany jako Generalny Plan Wschodni (niem. Generalplan Ost, GPO), obejmował olbrzymie obszary sięgające aż do Jeziora Ładoga na północy i Morza Czarnego na południu.
Na tych obszarach miano prowadzić akcje wysiedleńcze, ale też eksterminację lokalnej ludności. Ludność polska miała zostać sprowadzona do roli ok. 4 milionowej siły roboczej, pozbawionej edukacji i całkowicie zależnej od władz niemieckich.
GPO podzielone było na kilka założeń, tzw. Mały Plan, który realizowano od 1939 r., w ramach szeregu akcji, w których mordowano polską inteligencję i patriotów. Ponadto również od 1939 r., całkowicie niezależnie od założeń GPO wywożono polską ludność z obszarów przyłączonych do III Rzeszy (z Pomorza Gdańskiego, Wielkopolski czy Śląska).
Duży Plan miano początkowo wprowadzać w życie dopiero po wojnie, jednak sytuacja na froncie wschodnim wymusiła jego wdrożenie w życie wcześniej.
Schemat wysiedleni ludności polskiej i żydowskiej:
https://upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/e/e3/Bundesarchiv_R_49_Bild-0025%2C_Ausstellung_%22Planung_und_Aufbau_im_Osten%22%2C_Schautafel.jpg


Wysiedlana polska ludność:
https://upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/5/5d/Bundesarchiv_R_49_Bild-0128%2C_Gelsendorf%2C_Aussiedlung_von_Polen.jpg
https://upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/a/a9/Bundesarchiv_R_49_Bild-0139%2C_Sammellager_Koscierzyn%2C_Aussiedlung_von_Polen.jpg



W listopadzie 1942 r. niemieckie władze pod osłona wojska i żandarmerii przystąpiły do wysiedleni na terenie Zamojszczyzny. Tzw. Aktion Zamosc miała być początkiem Dużego Planu. W nocy z 27 na 28 listopada rozpoczęło się wysiedlanie ludności z wsi Skierbieszów, a potem z kolejnych polskich osad.
Ludność dzielono wg czterech kategorii:
I - osoby, przeznaczone do „ponownego zniemczenia”,
II - osoby zdolne do wyjazdu, kierowane do pracy przymusowej,
III - starcy, kaleki oraz dzieci, kierowane do tzw. „wiosek rentowych”, gdzie ze wegetowały w fatalnych warunkach sanitarnych i medycznych,
IV - osoby przeznaczone do eksterminacji w obozach koncentracyjnych (założenia planu szacowały, że będzie to 21% wysiedlonych).
Do marca 1943 r. wysiedlono (według ostrożnych szacunków) ok. 51 tys. Polaków. W sumie wypędzenia z Zamojszczyzny objęły ok. 110 tys. osób, w tym ponad 30 tys. dzieci.


Biuletyn IPN poświęcony wypędzeniom ludności polskiej:
https://www.google.pl/url?sa=t&rct=j&q=&esrc=s&source=web&cd=2&ved=0CCkQFjABahUKEwjWjNS-8a_HAhUDjXIKHfKjAUU&url=http%3A%2F%2Fpamiec.pl%2Fdownload%2F49%2F29228%2Fbiuletyn540.pdf&ei=dbTRVZb-GoOaygPyx4aoBA&usg=AFQjCNFJH9tvjfJcA1poR-jeNmDhbycFfw&bvm=bv.99804247,d.bGQ&cad=rja