Powrót do bazy wiedzy

4.Odkrycie zbrodni katyńskiej i zerwanie stosunków dyplomatycznych z ZSRR.




Po 22 czerwca 1941 r. wojska niemieckie zajęły znaczne obszary Związku Radzieckiego, w tym także tereny, na których Sowieci dokonali masowych mordów polskich oficerów i urzędników. Rychło na tych terenach pojawili się sprowadzeni przez Niemców przymusowi robotnicy (z tzw. Organizacji Todt), wśród których byli Polacy. To właśnie im już pod koniec 1941 r. udało się odkryć masowe groby polskich żołnierzy.
W marcu 1942 r. kolejna ekipa przymusowych robotników (wśród których był zaprzysiężony żołnierz Armii Krajowej Teofil Rubasiński, znany także pod nazwiskiem Teofil Dolata) odkryła w okolicach miejscowości Kozie Góry masowe groby. Od Polski mieszkającej pod Witebskiem dostali oni na początku roku czapkę oficerską, którą miał wyrzucić przez okienko przejeżdżającego pociągu ze słowami „Jeszcze Polska nie zginęła!” jeden z jeńców.
Polscy robotnicy ustawili na miejscu mordu drewniane krzyże. Jednocześnie o obecności masowych mogił doniosła władzom niemieckim lokalna ludność rosyjska. Niemcy rozpoczęli prace ekshumacyjne.
Kalendarium zbrodni katyńskiej :
http://katyn.ipn.gov.pl/kat/kalendarium-zbrodni-ka
Niemiecki afisz propagandowy dot. zbrodni katyńskiej:
https://upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/d/d9/AGAD_Katy%C5%84_%E2%80%93_niemiecki_afisz_propagandowy.jpg
Obwieszczenie z wychodzącego pod niemiecką okupacją „Gońca krakowskiego”:
https://upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/4/47/Goniec_Krakowski_1943.04.16.JPG





11 kwietnia 1943 r. nadano pierwszy komunikat radiowy mówiący o odnalezieniu w lesie katyńskim zwłok polskich oficerów. Niemcy do pomocy w badaniach zaprosili Międzynarodowy Czerwony Krzyż, do którego 17 kwietnia 1943 r. z prośbą o zbadanie sprawy zwrócił się również rząd gen. Sikorskiego. MCK uzależnił możliwość przeprowadzenia badań od zgody wszystkich stron, z oczywistych zaś względów nie wyraził jej ZSRR. W tej sytuacji rząd III Rzeszy powołał Międzynarodową Komisję Lekarską, której członkowie pochodzili z krajów zależnych od Niemiec (oraz ze Szwajcarii), która od 28 do 30 kwietnia przebywała w Katyniu.
Na żądanie Niemców (i za zgodą władz polskich) na miejsce udała się również komisja PCK oraz kilku polskich intelektualistów (m. in. pisarz Józef Mackiewicz). Niemcy na miejsce przywozili również delegacje ludności polskiej, dziennikarzy, a także jeńców (nie tylko narodowości polskiej).
Ostatecznie prace na miejscu trwały do 7 czerwca 1943 r., w trakcie których ekshumowano 4243 ciała, z których ponad 2700 zidentyfikowano. Odnaleziono także mogiły ofiar masowych mordów ludności rosyjskiej.
Dokumentacja masowych mordów została przewieziona do Krakowa, gdzie w Instytucie Medycyny Sądowej opracowywał ją dr Jan Robel (oficer Armii Krajowej).


Groby generałów Smorawińskiego o Bohatyrewicza zidentyfikowane podczas ekshumacji:
http://foto.karta.org.pl/fotokarta/OK_007246.jpg.php
http://foto.karta.org.pl/fotokarta/OK_007247.jpg.php


Prace ekshumacyjne:
https://upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/5/56/Bundesarchiv_Bild_101I-152-1845-12A%2C_Katyn%2C_%C3%96ffnung_der_Massengr%C3%A4ber.jpg
https://upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/2/26/Bundesarchiv_Bild_183-B23996%2C_Katyn%2C_%C3%96ffnung_der_Massengr%C3%A4ber.jpg
https://commons.wikimedia.org/wiki/File:Bundesarchiv_Bild_101I-152-1845-29A,_Katyn,_%C3%96ffnung_der_Massengr%C3%A4ber.jpg



Historia Archiwum Robla:
http://stary.naszdziennik.pl/index.php?dat=20110723&typ=my&id=my21.txt



Władze sowieckie rozpoczęły równocześnie kampanię oszczerstw zmierzającą do zatarcia własnej odpowiedzialności. Już 15 kwietnia Radio Moskwa opublikowało komunikat, z którego wynikało, że jeńcy polscy zostali zagarnięci w 1941 r. (czyli w okresie kiedy od przeszło roku nie żyli) przez armię niemiecką. Władze sowieckie rosnąc w siłę rozważały od dawna jak można by zerwać kontakty z Rządem na Uchodźstwie i utworzyć zależną od siebie polską organizacje „niepodległościową”, jednocześnie nie łamiąc zobowiązań sojuszniczych i korzystając z przebogatej alianckiej pomocy materiałowej, niezbędnej na froncie.
Wygodna okazją była właśnie sprawa katyńska. Zwrócenie się przez Rząd na Uchodźstwie o pomoc do MCK uznano za akt współpracy z Niemcami, a tym samym działanie wrogie wobec ZSRR. Dlatego też w nocy 25 na 26 kwietnia 1943 r. ambasador polski w Moskwie otrzymał notę o zerwaniu przez ZSRR stosunków dyplomatycznych z władzami polskimi w Londynie.
Od września 1943 r. kiedy Armia Czerwona odzyskała tereny masowych grobów rozpoczęto niszczenie i fałszowanie śladów, a także zastraszanie i likwidowanie świadków. O wadze tego przedsięwzięcia świadczyć może fakt, że kierował nim zastępca szefa NKWD Berii, Wsiewołod Mierkułow.