Powrót do bazy wiedzy

6) Organizowanie się polskich władz cywilnych w Anglii oraz Delegatury Rządu w Kraju.




Przeniesienie siedziby władz z Francji do Wielkiej Brytanii.
17 czerwca 1940 r. wobec postępów armii niemieckiej we Francji władze polskie postanowiły przyjąć zaproszenie rządu brytyjskiego. 19 czerwca 1940 r. gen. Sikorski wezwał przez radio polskich żołnierzy, by ewakuowali się do Wielkiej Brytanii. Niestety rozproszenie polskich sił, fatalne dowodzenie wojsk francuskich (między innymi odesłanie Brygady Podhalańskiej z Norwegii do Francji wprost pod nacierające wojska niemieckie) spowodowały, że tylko ok. 1/3 Polskich Sił Zbrojnych dało radę się ewakuować.
5 czerwca 1940 roku podpisano polsko-brytyjską umową pozwalającą na utworzenie Polskich Sił Zbrojnych w Wielkiej Brytanii. Co ciekawe z tytułu jej podpisania rząd brytyjski wystawił Rządowi na Uchodźstwie rachunek (za wykorzystanie sprzętu i pobyt wojsk), który po wojnie odebrano, rekwirując przechowywane w Anglii rezerwy NBP [sic].



W kraju.
W lutym 1940 roku zawiązano (z pośród przedstawicieli przedwojennej opozycji) przy ZWZ tak zwany Polityczny Komitet Porozumiewawczy – rodzaj cywilnego przedstawicielstwa krajowych stronnictw politycznych, działającego w konspiracji. W okresie od lipca do 13 września 1940 roku dział on jako Zbiorowa Delegatura Rządu RP na Kraj.
Skutkiem nacisków z Londynu, Zbiorowa Delegatura uległa samorozwiązaniu (przywrócono Polityczny Komitet Porozumiewawczy), zaś na jej miejsce powołano urząd Delegata Rządu, który miał być łącznikiem pomiędzy władzami na emigracji, a stronnictwami w kraju oraz znajdującą się przy nim Delegaturę Rządu, która została de facto podziemnym centrum administracji państwa polskiego.
Delegatami byli:
- do grudnia 1940 r. – Jan Skorobohaty Jakubowski (tymczasowo).
- od. 3 grudnia 1940 r. – Cyryl Ratajski