Powrót do bazy wiedzy

a) Straty Polski w II wojnie światowej.




Polska była krajem, który stawiał czoło wrogom przez cały okres trwania drugiej wojny światowej – od 1 września 1939, do 8 maja 1945 r. Przez większą część wojny Polacy musieli walczyć nie tylko z okupacją i prześladowaniami ze strony III Rzeszy. Poniosła też gigantyczne straty ludzkie oraz materialne.
Według oficjalnych (choć budzących do dziś kontrowersje danych) w czasie wojny miało zginąć 6 280 000 obywateli polskich. Przyjmuje się, że ok. 2 700 000 – 3 000 000 to obywatele polscy narodowości żydowskiej.
Porównanie danych demograficzny wskazuje, że II RP w przedwojennych granicach zamieszkiwało 35 milionów ludności, zaś Polskę w nowych granicach (według pierwszego powojennego spisu) – 24 miliony ludzi. Zmiany te obejmują także zmiany granic, migracje, wysiedlenia, etc.
Przyjmuje się, że Polska poniosła najwyższe straty proporcjonalnie do liczby ludności. Na każdych 1000 obywateli przedwojennej Polski zginąć miało 220.
Polska poniosła gigantyczne straty jeśli chodzi o inteligencję, zabito ok. 39% lekarzy, 33% nauczycieli szkolnych, 30 % naukowców akademickich czy 26% prawników.


b) Straty w majątku narodowym.


Polska straciła przeszło 39 % majątku narodowego z 1939 r. Wedle powojennych szacunków miało to być ok. 50 miliardów przedwojennych dolarów. Licząc wedle współczesnych stawek jest to ok. 700 miliardów dolarów.
Po II wojnie światowej w gruzach leżało kilka polskich miast (na czele ze stolicą państwa), zniszczono i rozgrabiono większą część przemysłu, infrastruktury itd.
Same zniszczenia Warszawy, szacowane z początkiem XXI stulecia wynoszą ok. 54 miliardy dolarów.
Szacunki niestety nie obejmują strat wynikających z rabunku mienia prowadzonego przez ZSRR.


c) Grabież dóbr kultury.


Jeszcze przed wybuchem wojny do Polski przyjeżdżali chętnie na odwiedziny w rozmaitych instytutach i bibliotekach niemieccy naukowcy. Jak się okazało tworzyli oni dokładne spisy wartościowych dzieł sztuki, których rabunek rozpoczął się praktycznie od pierwszych dni września 1939 r.
Straty (na skutek kradzieży i zniszczenia) samych zbiorów bibliotecznych w Polsce wynoszą ok. 66% przedwojennego stanu. W skutek ślepego, niemieckiego barbarzyństwa zniszczono bezcenne polskie zabytki archiwalne i biblioteczne, paląc polskie biblioteki i archiwa w 1944 r. w Warszawie.
Jak się szacuje z terenów Polski Niemcy wywieźli ponad pół miliona dzieł sztuki, o wartości przewyższającej (na początku XXI wieku) 11 miliardów dolarów. Wyliczenie to nie obejmuje kolekcji prywatnych czy książek (z których utracono ponad 15 milionów druków) oraz innych zbiorów bibliotecznych.
Odzyskano po wojnie jedynie znikomą część z nich. Instytucje niemieckie, które pozyskały zbiory drogą grabieży nie są chętne do ich oddawania.
Nie są możliwe do oszacowania straty dla dóbr kultury wynikające z najazdu i okupacji sowieckiej, ale można mówić często o rabunku i zagładzie całych kolekcji (jak np. kolekcja prywatna z Zamku w Podhorcach).